تبلیغات
مباحث احكام و اعتقادات - شهادت زهرای مرضیه علیها سلام مصیبت كبری
مباحث احكام و اعتقادات
خداوندا این مطالب اعتقادات من است پس، اى مهربانترین مهربانان من به تو سپردم یقین و اعتقاد خود و استقامت در دینم راو تو بهترین امانتدارانى كه به ما دستور امانت دارى داده اى پس آن امانت را هنگام مرگم به من بازگردان . .

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

پخش زنده از كربلا

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

شهادت زهرای مرضیه علیها سلام مصیبت كبری

دو دهه عزاداری فاطمیه از چه زمانی مرسوم شده و آیا موجب دلسردی نیست؟

در هر دوره ای كه شیعیان تحت فشار حكومتها نبوده اند، عزاداری برای ائمه اطهار و فاطمه زهرا ـ سلام الله علیها ـ بیشتر می شده و شیعیان با خیالی آسوده تر و آشكارا به عزاداری می پرداخته اند. اما در دوره هایی كه این فشار و تهدید از ناحیه حكومت و حاكمان وجود داشته، عزاداری كمتر، و به صورت مخفیانه صورت می گرفته و به واسطه همین امر در دوره های اخیر كه شیعه كمتر احساس خطر كرده عزاداری برای حضرت زهرا و سایر معصومین ـ علیهم السلام ـ بیشتر و بهتر شده است. ابن اثیر می نویسد: «در قرن سوم و چهارم و پنجم و همزمان با تشكیل دولت های آل بویه در عراق و حمدانیون در سوریه و فاطمیون در مصر، مذهب شیعه گسترش یافت و مراسم عزاداری توسعه یافت.»[1] هرچند بیشتر این عزاداریها، مختص سالار شهیدان امام حسین ـ علیه‎ السلام ـ بوده است. اما به هر حال عزاداری برای سائر ائمه و حضرت زهرا ـ سلام الله علیها ـ هم به صورتی محدود وكمتر قطعاً برگزار می شده است «با گسترش تسلط دیلمیان بر بغداد در این شهر كه از سالها پیش مركز اجتماع شاعران شیعی بود انجمن ها تشكیل گردید كه در آن فضیلت های اهل بیت را نقل نموده و بر مظلومیت آنان اشك می ریختند.»[2]
در دوره هایی كه حاكمان سنی حاكمیت داشتند، شیعیان نمی توانستند عزاداری كنند به عنوان نمونه در دوران حكومت عباسیان «... علویان یا از دم تیغ گذشتند و یا در سیاه چالها پوسیدند و یا از ترس جان گمنام در دهكده ها و بیغوله ها بسر می بردند... نوحه گری در مجلس های سری و سپس بر سر بازارها بر دختر پیغمبر و ستمهایی كه بر او و فرزندان او رفته است آغاز شد.»[3]
ائمه اطهار ـ علیهم السلام ـ به مسئله عزاداری اهمیت خاصی می دادند و در گسترش آن تلاش زیادی داشتند «به جرأت می تواند گفت: ائمه معصومین ـ علیهم السلام ـ در گسترش فرهنگ عزاداری به ویژه دربارة امام حسین ـ علیه‎ السلام ـ نقش بسزایی داشتند.»[4] در دوره های اخیر،که مقداری فضا ی آزادانه برای شیعیان ایجاد گردید وتوانستند برخی از مراسم وشعائر خودرا آزادانه برگزار کنند؛ شاید بتوان گفت ازدوره صفویه به بعد عزاداریها علنی شده، «در دورانهای اخیر، عزاداری از نظر كمیّت و كیفیت رشد می كند. در سالگرد رحلت پیامبر و امامان معصوم و حضرت زهرا ـ علیهم السلام ـ و... مراسم عزداری بر پا می شود».[5]‌ علمای بزرگ ما به ایام شهادت معصومین توجه خاصی داشتند و برای ذكر فضائل آن بزرگواران در ایام شهادت ثواب زیادی قائل بودند، در این رابطه شهید مطهری(ره) می فرماید: «ایام فاطمیه است چرا ذكر فضائل و زندگی اهل بیت پیغمبر این همه اجر و ثواب دارد آنها انسانهای ساخته شده هستند...»[6] و باید توجه داشت كه چون در تاریخ شهادت حضرت زهرا اختلاف نظر وجود دارد، لذا در هر دوره تاریخ مشهور شهادت آن حضرت عزاداری برپا می شود.
البته تعبیر به «دهة فاطمیه» كمتر می شود و بیشتر «ایام فاطمیه» گفته می شود در این ایام، ممكن است در برخی از جاها یك روز و در برخی از جاها چند روز برای آن حضرت عزاداری شود. از طرفی باید توجه داشت كه مصیبت حضرت زهرا ـ سلام الله علیها ـ مصیبتی عظیم است و هر چه مصیبت بزرگتر باشد، عزاداری مربوط به آن هم بیشتر خواهد بود. آیت الله وحید خراسانی آن را مصیبت كبری می نامد ایشان می گوید: «... در این مصیبت كبری كه ناموس خدا و بضعة خاتم انبیاء وكفو سید اوصیاء و مادر ائمه هدی نیمه شب دفن شد... به پاخیزیم و آنچه در توان داریم در تعظیم شعائر شهادت او انجام دهیم.»[7] به واسطه همین بزرگی مصیبت است كه شیعیان ممكن است چند روز قبل یا بعد از شهادت اقامه عزا كنند. از طرفی به واسطه نزدیك بودن این دو روزاختلافی، كم كم یك حالت پیوستگی بین ایام به وجود آمده و برخی آن را به دو دهه تقسیم كرده و آن را اختصاص به حضرت زهرا ـ سلام الله علیها ـ داده اند. و روایتی در این زمینه وجود ندارد. اما سیره ائمه اطهار و علمای دین بزرگداشت شهادت آن حضرت بوده است.

در فرهنگ دینی ما یكی از برنامه هایی كه نشان دهنده پیوند و دوستی شیعه با اولیای دین و امامان معصوم است، «عزاداری» است. ائمه اطهار ما را به برپائی این مجالس كه فضیلت زیادی هم دارند سفارش كرده اند از جمله در حدیثی امام صادق ـ علیه‎ السلام ـ از فضیل پرسید: آیا دور هم می نشینید و حدیث و سخن می گوئید؟ فضیل گفت:آری. حضرت فرمود: «این گونه مجالس رادوست دارم پس امر ما را زنده بدارید. خدا رحمت كند كسی كه امر (و راه و مرام) ما را احیاء می كند.»[8] حضرت امام خمینی (ره) در این رابطه می فرماید: «... با این هیاهو، با این گریه، با این نوحه خوانی، با این شعرخوانی، با این نثرخوانی ما می خواهیم این مكتب را حفظ كنیم چنانچه تا حالا هم حفظ شده است.»[9]
و البته باید توجه داشت عزاداری در ایام فاطمیه خیلی گسترده و پیوسته نیست كه ادعا شود این امر سبب دل زدگی افراد می شود. همان طور كه بیان شد مراسم عزاداری در بعضی از مساجد فقط یك شب و در برخی از جاها ممكن است تا چند شب ادامه داشته باشد. رسانه های جمعی هم مانند رادیو و تلویزیون فقط دو روز شهادت را برنامه عزا پخش می كنند بنابراین اجرای این برنامه ها افراط نیست. این مقدار از عزاداری و مراسمی كه گرفته می شود به واسطه محبت و احترام به این خاندان است و در حقیقت تعظیم شعائر الهی است. در كتاب فرهنگ عاشورائی «رابطه عزاداری و شادی بررسی شده و شادی را تعریف كرده، به سطح لذت و رضایت. سپس به طور مستند می گوید دو مؤلفه سطح لذت و رضایت از مراسم عزاداری اثر منفی نمی پذیرند... قطعاً كسانی كه با علاقه و انتخاب خود به مراسم عزاداری می روند، از آن لذت می برند و از آن احساس رضایت می كنند.»[10]


------------------------------------
[1] . ابن اثیر، الكامل فی التاریخ، ترجمه عباس خلیلی، مؤسسه مطبوعاتی علمی، 1401، ج8، ص549.
[2] . شهیدی، سیدجعفر، زندگانی فاطمه زهرا (س)، قم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ نوزدهم، 1373، ص 213.
در مصر در عهد فاطمیون عزاداری برای امام حسین(ع) برپا می شد. فاطمیون در احیاء شعائر شیعی توجه خاصی داشتند ر ك: شهرستانی، تاریخچه عزاداری حسینی. قم، انتشارات حسینیه عمادزاده، 1402،‌ ص133.
[3] . همان، ص184.
[4] . هادی منش، ابوالفضل، هودج خون، قم، مركز پژوهش های صدا و سیما، چاپ اول، 1380، ص27.
[5] . نجفی، محب، ماهنامه كوثر، سال دوم، شماره 14، ص 22. .
[6] . مطهری، مرتضی، مقتل مطهر، تهران، انتشارات زمان، چاپ چهارم، 1382، ص 79.
[7] . خراسانی، وحید، جزوه «در آستانه مصیبت عظمی شهادت صدیقه كبری(س)، قم، مدرسه باقرالعلعوم. ص5.
[8] . حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل البیت لِاِحیاء تراث، چاپ اول، 1411، ج10، ص392.
[9] . امام خمینی (ره)، صحفه نور، وزارت ارشاد اسلامی، چاپ اول، 1368، ج8، ص71.
[10] . جمعی از نویسندگان، فرهنگ عاشورائی، تهران، مركز چاپ و نشر مجمع، چاپ اول، 1382، ج5، ص41 تا 44.

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : ( نینوا )

حدیث روز

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان